Gmina Kosakowo realizuje szereg działań zmierzających do poprawy sytuacji hydrologicznej w całej Gminie, a także prowadzi niezbędne prace prewencyjne. W bieżącym roku zlecono opracowanie strategicznego dokumentu pn. „Koncepcja ogólna zagospodarowania wód opadowych i roztopowych na terenie Gminy Kosakowo”. W lipcu br. odebrano ww. dokumentację. Koncepcja wskazuje na punkty newralgiczne w Gminie, przy zauważalnych zmianach klimatu, a także możliwe zagrożenia hydrologiczne wynikające z lokalnych uwarunkowań. Dokument ten będzie stanowił bazę wyjściową dla planowania dalszych strategicznych działań w zakresie m.in. budowy nowych zbiorników retencyjnych, niecek infiltracyjnych, zakładania ogrodów deszczowych, a także tworzenia zielono-niebieskiej infrastruktury umożliwiającej retencjonowanie wody opadowej i roztopowej.

Wsparcie merytoryczne – nowe stanowisko w Urzędzie Gminy

W Urzędzie Gminy Kosakowo zostało stworzone w 2. połowie 2024 r. stanowisko Głównego Specjalisty ds. Gospodarki Wodnej i Systemów Informacji Przestrzennej , który odpowiada za kreowanie polityki hydrologicznej gminy, planowanie rozwiązań umożliwiających minimalizowanie skutków nawalnych opadów deszczu. Była to reakcja na istniejący problem zagospodarowywania wód opadowych i roztopowych w gminie Kosakowo.

Zbiorniki retencyjne

W tym tygodniu nastąpił odbiór techniczny dwóch nowo wybudowanych zbiorników retencyjnych – w Mechelinkach i Suchym Dworze . Zbiornik retencyjno-chłonny w Mechelinkach: objętość nominalna: 570 m³, objętość awaryjna: 210 m³. Docelowo służyć będzie odprowadzaniu wód opadowych z ulic: Józefa Krause, Wiśniowej, Do Morza.

W bieżącym roku zaplanowano również:

– zakończenie budowy fragmentu ul. Do Morza
– intensywne prace przygotowawcze związane z ogłoszeniem postępowania na budowę ul. Józefa Krause

Wszystkie działania mają na celu ukończenie całości inwestycji w przeciągu najbliższych miesięcy.

Zbiornik retencyjny w Suchym Dworze posiada objętość 4 600 m³ i przeznaczony jest do odbioru wód opadowych z rejonu Suchego Dworu na wschód od ul. Szkolnej i ul. Paska. Obejmuje m.in. ulice: Przepiórczą, Kukułczą, Słowikową, Sowią, Pliszkową, Żurawią, Orlą. Planujemy również rozpoczęcie prac związanych z budową kanalizacji deszczowej w: ul. Agawy, ul. Maciejkowej, ul. Szarotki. Co pozwoli na połączenie istniejących i projektowanych instalacji, zwiększając skuteczność odprowadzania wód opadowych.

Przygotowania do opadów

Dodatkowo, w ostatnich tygodniach Wójt Gminy Kosakowo zarządziła przygotowania do ulewnych deszczów poprzez: kontrolowane opróżnienie zbiorników wodnych (stawy, zbiorniki retencyjne ), udrożnienie rowów melioracyjnych , oczyszczenie studzienek oraz instalacji burzowej . Działania te pozytywnie wpłynęły na ograniczenie skali lokalnych zalań i podtopień, zwiększając bezpieczeństwo mieszkańców i infrastruktury .
Jak mogliśmy obserwować, podczas ostatniego intensywnego, długotrwałego deszczu, który miał miejsce w poniedziałek 28 lipca 2025 r., niezwykle dużym wyzwaniem było opanowanie żywiołu wody w Pogórzu. W ostatnich latach w tej miejscowości pojawiła się gęsta zabudowa mieszkaniowa, głównie 4-kondygnacyjna. To nie ułatwia zagospodarowania wód opadowych i roztopowych, ograniczając powierzchnię biologicznie czynną. Wójt Gminy Kosakowo podejmuje działania, które mają poprawić sytuację w Pogórzu. Obejmują one m.in. analizę urbanistyczną, lokalne inwestycje wodno-kanalizacyjne oraz zwiększenie wymagań retencyjnych dla nowych inwestycji.

Przedstawiamy działania, które są podejmowane w Pogórzu

Obecnie prowadzone są prace związane z budową kanalizacji deszczowej w ul. Czarnieckiego w celu odprowadzenia wód opadowych z ul. Koniecpolskiego , a także zaplanowano do realizacji w bieżącym roku budowę kolejnego (ostatniego) odcinka kanalizacji deszczowej oraz unieczynnienie instalacji odprowadzającej dotychczas wody opadowe na teren prywatnego osiedla Shiraz . Skutkiem tej inwestycji będzie wyeliminowanie problemu zalewania ww. osiedla przez wody opadowe odprowadzane z ul. Czarnieckiego oraz innych ulic ciążących do niej. Taki sposób zagospodarowania wód został zaplanowany w momencie budowy osiedla przez dewelopera, a obecnie prowadzone prace mają na celu odwrócenie tych decyzji.
Ponadto prowadzono prace mające na celu utrzymanie zbiornika przy ul. Kościuszki, przydrożnych rowów melioracyjnych oraz wpustów kanalizacji deszczowej w należytym stanie porządkowym . Zbiornik retencyjny został wykoszony i przywrócony do pełnej objętości.
Zlecono również zakup piasku w ramach zarządzania kryzysowego.

Porządki i inwestycje

Podczas poniedziałkowego wielogodzinnego, ponadnormatywnego deszczu, skierowano jednostki straży pożarnej, w tym OSP Kosakowo, które ułożyły bariery zapobiegające przelewaniu się wody, jak i odpompowywały wodę, tak aby nie zagroziła budynkom mieszkalnym.
Zlecono prace związane z usunięciem wału ułożonego z worków z piaskiem z ul. Kościuszki oraz zastąpieniem go estetycznym murkiem oporowym z gazonów betonowych . Przedmiotowa konstrukcja pełnić ma zarówno barierę przed wodą napływającą z ul. Kościuszki , jak również będzie wykorzystywana do nasadzeń jednorocznych. Prace związane z jego ustawieniem planowane są na przyszły tydzień.

Twardowskiego, Miłosza, Firleja, Dunina – kolejne projekty 

Kilka dni temu ogłoszono także postępowanie na budowę ulicy Twardowskiego na odcinku od skrzyżowania z ulicą Kasprowicza do skrzyżowania z ulicą Feliksa Dorsza oraz ulicy Obrońców Wybrzeża. Zgodnie z dokumentacją projektową w ramach inwestycji na obu ulicach powstanie m.in. jezdnia o nawierzchni bitumicznej, chodniki z kostki betonowej oraz oświetlenie uliczne w technologii LED wraz z odcinkiem kanalizacji deszczowej. Termin otwarcia ofert wyznaczono na 14.08.2025, a zakończenie robót budowlanych powinno nastąpić w ciągu 16 tygodni od dnia zawarcia umowy.
Jednocześnie zlecono opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej utwardzenia dróg ul. Miłosza, Firleja i Dunina w technologii płyt YOMB, co ma związek z koniecznością zaplanowania prawidłowego odprowadzania wód opadowych, zachowania spadów oraz dostosowania podbudowy do lokalnych warunków glebowych. Zgodnie z przyjętymi założeniami roboty budowlane powinny zostać zrealizowane do końca bieżącego roku, w przypadku zabezpieczenia środków finansowych na ten cel.

Zielona infrastruktura 

Ponadto trwają prace związane z przygotowaniem postępowania na opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej zagospodarowania działek nr 60/8, 61/10 oraz 71/19 u zbiegu ul. Kościuszki i Ignacego Paderewskiego, którego przedmiotem będzie m.in. budowa terenu rekreacyjnego i ogrodów deszczowych. Jednocześnie w związku z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, wykonawca zostanie zobligowany do rozważenia możliwości zaprojektowania kolejnego zbiornika retencyjnego na tym terenie.

Ograniczenia techniczne zbiornika przy ul. Kościuszki

Jednocześnie odnosząc się do rzekomych, proponowanych rozwiązań prezentowanych na forach internetowych należy podkreślić, że zlewnia określona w dokumentacji projektowo-kosztorysowej oraz pozwoleniu wodnoprawnym nie uwzględnia możliwości włączenia dodatkowej instalacji do zbiornika retencyjnego przy ul. Kościuszki. Zbiornik zaprojektowano jako chłonno-retencyjny o powierzchni dna około 525 m², który jest w stanie przejąć 15-minutowy deszcz nawalny o natężeniu q=131 l/s*ha z obszaru objętego dokumentacją.
Należy podkreślić, że zbiorniki gminne służą odwodnieniu pasa drogowego, terenu do niego ciążącego oraz innych terenów gminnych. Ich celem nie jest zagospodarowanie wód z innych, prywatnych terenów. Ponadto doświadczenia ostatnich dni wskazują, że powierzchnia zbiornika nie jest wystarczająca do wpięcia kolejnych instalacji. Podczas akcji ratowniczej wody ze zbiornika musiały być odpompowywane do ul. Derdowskiego. Tym samym kolejne włączenia stanowiłyby realne zagrożenie dla bezpieczeństwa pobliskich nieruchomości.

Wody opadowe z działek prywatnych 

Dodatkowo, odnosząc się do pojawiających się w przestrzeni medialnej informacji dotyczących rzekomego wydawania warunków na odprowadzanie wód z terenów prywatnych do gminnego systemu kanalizacji deszczowej oraz związanego z tym przeciążenia sieci, informujemy, że Wójt Gminy Kosakowo nie wydaje takich zgód.
Wody z terenów prywatnych należy bezwzględnie zagospodarować w obrębie własnej działki. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na właścicieli posesji obowiązek zagospodarowania wód opadowych i roztopowych tak, by ich odpływ nie naruszał stosunków wodnych na działkach sąsiednich. Należy w obrębie swojej nieruchomości zapewnić zagospodarowanie wody deszczowej. Odpływ wód opadowych i roztopowych, a także mas śniegu z posesji nie może być kierowany na sąsiednie działki, ani również na drogi publiczne. Wodę opadową należy zagospodarować na własnym terenie nieutwardzonym, do studni chłonnych lub zbiorników retencyjnych zlokalizowanych na terenie własnej nieruchomości. Wyklucza się nielegalne odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji deszczowej, gdyż w przypadku wystąpienia ponadnormatywnych opadów zwiększają one ryzyko przeciążenia, uszkodzenia sieci lub wystąpienia lokalnych podtopień.

Nowe zasady – większe wymagania dla inwestorów

Jednocześnie informujemy, że warunki zagospodarowania wód opadowych wydawane przez Urząd Gminy Kosakowo zostały w nowej kadencji znacząco zmienione i są dużo bardziej restrykcyjne dla inwestorów. Poprzednie władze Gminy bazowały na przestarzałych metodach określania natężeń deszczów – modelu Błaszczyka, który oparty jest na danych opadowych zbieranych w Warszawie w latach 1837–1959. Tym samym nie miały one racjonalnego zastosowania w świetle zmian klimatu oraz lokalnych uwarunkowań Gminy.
W związku z powyższym podjęto decyzję o odejściu od dotychczasowej praktyki oraz wydawaniu warunków podwyższających ponad dwukrotnie wytyczne dla inwestorów w zakresie ilości przyjmowanego do obliczeń natężenia deszczu miarodajnego.
Model Błaszczyka: q = 131 l/s·ha
Nowe wytyczne: q = 305 l/s·ha
Zwiększa to możliwość retencjonowania wód na terenie danej inwestycji , co ma kluczowe znaczenie w dobie coraz częstszych i intensywniejszych opadów.

Hydrologia jako priorytet działania samorządu 

Aktualna sytuacja hydrologiczna Gminy jest konsekwencją wieloletnich zaniedbań oraz niekontrolowanego uwolnienia terenów pod zabudowę. Nadmieniamy jednak, że podejmujemy wszelkie możliwe kroki zaradcze, a sytuacja hydrologiczna gminy stawiana jest jako priorytet. Stąd też od początku kadencji w sposób priorytetowy traktujemy planowanie kolejnych inwestycji oraz prowadzenie prac utrzymaniowych maksymalizujących możliwość odprowadzenia i retencjonowania wody opadowej przy aktualnie funkcjonującej infrastrukturze.