Używana przez Ciebie przeglądarka jest nieaktualna. Prosimy o aktualizację.
cofnij

XV Uroczystość Odsłonięcia Tablic Pamiątkowych w Ogólnopolskiej Alei Zasłużonych Ludzi Morza w Rewie

  • kck

W niedzielę 10 czerwca br. odbyła się XV Uroczystość Odsłonięcia Tablic Pamiątkowych w Ogólnopolskiej Alei Zasłużonych Ludzi Morza im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Rewie. Jak co roku spotkaliśmy się na Ogólnopolskiej Alei Zasłużonych Ludzi Morza w Rewie, by uczcić pamięć bohaterów polskiego morza. W tym roku Tablicami uhonorowano: kmdr Zbigniewa Przybyszewskiego, kpt. ż. w. Bronisława Gubała, kpt. ż. w. Edwarda Gubała oraz Augustyna Markowc. Podczas tegorocznej uroczystości nastąpiło również przecięcie szarfy na postumencie poświęconemu żaglowcowi STS Generał Zaruski. 

Święcenia dokonał oraz modlitwę w intencji Ludzi Morza odmówił Ksiądz Prałat Michał Oksiuta, proboszcz Parafii pw. Św. Rocha w Rewie.

Wieńce pod Krzyżem Morskim złożyli m. in.: Wójt Gminy Kosakowo Jerzy Włudzik, Zastępca Wójta Gminy Kosakowo Marcin Majek, Przewodniczący Rady Gminy Kosakowo Marcin Kopitzki wraz z Radnymi i Sołtysam, Wicestarosta Powiatu Puckiego Tomasz Herrmann, kmdr Kazimierz Pulkowski Szef Szkolenia 3. Flotylli Okrętów, prof. dr honoris causa Akademii Marynarki Wojennej Daniel Duda Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, kpt. ż. w. Andrzej Królikowski Prezes Ligi Morskiej i Rzecznej, Prezes Zarządu Krajowego Związku Piłsudczyków RP, generał Związku Stanisław Władysław Śliwa.

W związku z tegoroczną 100. Rocznicą Odzyskania przez Polskę Niepodległości, w czasie uroczystości Wójt Gminy Kosakowo Jerzy Włudzik uhonorował pamiątkowymi medalami osoby zasłużone dla krzewienia idei patriotycznych i morskich.

Poniżej przedstawiamy sylwetki uhonorowanych:

kmdr Zbigniew Przybyszewski – urodzony 22 września 1907 r. w Giżewie. W roku 1930 ukończył Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej w Toruniu jako podporucznik marynarki. Pierwsze stanowisko służbowe objął w Kadrze Marynarki Wojennej w Świeciu, gdzie został dowódcą plutonu szkolnego. Praktykę na jednostkach floty rozpoczął w marcu 1931 r. na okręcie artyleryjskim ORP ,,Mazur”, później jako oficer wachtowy na torpedowcu ORP ,,Krakowiak” i kontrtorpedowcu ORP ,,Wicher”. Pod koniec 1933 r., po awansie do stopnia porucznika marynarki przeszedł do kadry floty w Gdyni na funkcję dowódcy kompanii. 1 grudnia 1934 r. uzyskał specjalność oficera artylerii morskiej. W 1936 r. pełnił funkcję zastępcy dowódcy ORP ,,Mazur”, następnie od 1937 r. był pierwszym oficerem artylerii na niszczycielach ORP ,,Burza” i ORP ,,Błyskawica”. Doceniony przez przełożonych awansował w 1938 r. do stopnia kapitana marynarki. Jesienią tego samego roku powierzono mu dowodzenie najsilniejszą polską baterią artylerii nadbrzeżnej-cyplową baterią nr 31 im. Heliodora Laskowskiego na Helu. W czasie II wojny światowej odznaczył się szczególnym bohaterstwem, kiedy podczas obrony polskiego Wybrzeża w 1939 r pomimo odniesionych ran trwał na posterunku i kierował ogniem baterii aż do kapitulacji, następnie 2 października dostał się do niewoli i resztę wojny spędził w oflagach. Po wyzwoleniu z niemieckiej niewoli w 1945 r. przybył do Gdyni, podjął pracę w Morskim Instytucie Rybackim, a następnie przyjęto go do formującej się Marynarki Wojennej. W roku 1946 został dowódcą 31. Dywizjonu Artylerii Nadbrzeżnej w Gdyni-Redłowie, wówczas awansując do stopnia komandora porucznika.W 1950 r. przeniesiono go do Wydziału Marynarki Wojennej Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. W tym czasie zaciskała się pętla tajnych informatorów umieszczonych w otoczeniu Zbigniewa Przybyszewskiego, co ostatecznie doprowadziło do jego aresztowania. Brutalne przesłuchania i śledztwo nie złamało Komandora, jako jedyny nie skorzystał z prawa zgłoszenia skargi rewizyjnej do Zgromadzenia Sędziów Najwyższego Sądu Wojskowego, nie wniósł też prośby o łaskę do Bolesława Bieruta. Wyrok wykonano 16 grudnia 1952 r. w więzieniu na warszawskim Mokotowie. 2 maja 1956 r. wydano decyzję o całkowitej rehabilitacji Zbigniewa Przybyszewskiego. Decyzją ministra obrony narodowej z 18 lutego 2015 r. został awansowany do stopnia komandora. 20 maja 2016 r. został patronem Morskiej Jednostki Rakietowej w Siemirowicach. Odznaczono go m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Medalem ,,Za udział w wojnie obronnej 1939″. W 2011 r. został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. 

kpt. ż. w. Bronisław Gubała – urodzony 27 września 1909 r. w Juzówce na Ukrainie. W 1919 r. wraz z rodziną wrócił do Polski i zamieszkał w Sosnowcu. W 1930 r. ukończył Wydział Nawigacyjny Szkoły Morskiej w Tczewie. W związku z brakiem możliwości pracy na polskich statkach, podjął ją na statkach bandery francuskiej. Po wybuchu wojny jako jeden z pracowników Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni został przekazany jednostkom wojskowym. W roku 1939 wydostał się z podbitego kraju. We Francji wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych. Walczył na terenie Alzacji i Jury w krótkiej wojnie obronnej Francji. Za dzielną postawę żołnierską, odwagę, gotowość do poświęceń oraz bohaterską akcję bojową został uhonorowany: Krzyżem Walecznych i Croix de Guerre z gwiazdką brązową. Po kapitulacji Francji został internowany w Szwajcarii, skąd dotarł do Hiszpanii, gdzie został zatrzymany i skierowany do obozu koncentracyjnego ,,Miranda de Ebro”. Po ucieczce skierował się na Gibraltar. Podjął pracę w szkolnictwie morskim. Był wykładowcą na kursach szyprów. Brał udział w rozwoju kadr polskiej marynarki handlowej, pracował jako rybak. W 1947 r. wrócił do Polski. W roku 1952 został aresztowany, a rok później skazany na karę śmierci z utratą praw publicznych i obywatelskich oraz na przepadek całości mienia na rzecz Skarbu Państwa. Wyrok został zmieniony postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego na karę 15 lat więzienia z utratą praw na okres 5 lat i przepadek mienia. Został skierowany do więzienia we Wronkach. Z powodów zdrowotnych oraz starań żony został zwolniony. Po odzyskaniu wolności pracował w Urzędzie Morskim w Gdyni, a następnie w Szkole Morskiej. 4 lipca 1960 r. otrzymał dyplom Kapitana Żeglugi Wielkiej i został zatrudniony w PLO. Zdecydował się jednak na wyjazd do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował w bankowości. Już przed II wojną światową publikował pod pseudonimami opowiadania. Zmarł 26 maja 1981 r. w Kalifornii. Jego prochy spoczywają na Cmentarzu Powązkowskim.

kpt. ż. w. Edward Gubała –  urodzony 3 listopada 1904 r. w Rakowie. Uczęszczał do Szkoły Handlowej w ukraińskim Sławińsku. W 1919 r. powrócił do kraju i zamieszkał w Dąbrowie Górniczej gdzie kontynuował naukę. W 1920 r. został powołany do wojska, służył w II Pułku Strzelców Syberyjskich w Warszawie. W roku 1927 ukończył z wyróżnieniem Wydział Nawigacyjny Szkoły Morskiej w Tczewie. W sierpniu 1932 r. został mianowany ppor. Marynarki Wojennej, a z dniem 1 stycznia 1938 r. porucznikiem Marynarki Wojennej. Karierę morską rozpoczął od pełnienia funkcji IV oficera pokładowego na żaglowym statku szkolnym s.v. ,,Lwów”, a od 1936 r. pływał jako kapitan. Edward Gubała w roku 1935 uzyskał dyplom Kapitana Żeglugi Małej, zaś dyplom Kapitana Żeglugi Wielkiej otrzymał w Londynie z dniem 1 czerwca 1940 r. W dniu 1 września 1939 r. jako dowódca statku „Robur IV” odebrał depeszę kierującą go do szwedzkiego Göteborg.
Na ,,Roburze IV” pływał do października 1940 r., następnie przejął dowodzenie francuskiego frachtowca. W 1945 r. wraz z Władysławem Wagnerem rozpoczął niebezpieczną pracę rybaka na Morzu Północnym. Od lipca 1946 r. pracował w charakterze inspektora techniczno- nawigacyjnego w Polskiej Misji Morskiej w Londynie. Do Polski wrócił w 1948 r. i podjął pracę w gdyńskim Dalmorze jako wicedyrektor ds. połowowych. W 1950 r. pełnił funkcję dyrektora Państwowej Szkoły Rybaków Morskich. W sierpniu 1952 r. został aresztowany pod zarzutem udziału w antypaństwowej organizacji ,,Wolność i Niepodległość” i za działalność szpiegowską skazany na karę śmierci. Po miesiącach pobytu w celi straceń i próbach egzekucyjnych karę zamieniono na 15 lat więzienia. Edward Gubała wyszedł na wolność w październiku 1956 r. Wrócił do pracy na morzu. Za zasługi w pracy i służbie wojennej został odznaczony m.in. Medalem Morskim – Polskiej Marynarki Handlowej, medalem „Zwycięstwa i Wolności 1945”, medalem ,,Atlantic Star” oraz „War Medal 1939-1945”, a także Złotą Odznaką „Zasłużony Pracownik Morza”. Edward Gubała był autorem wielu publikacji, za co został uhonorowany nagrodą literacką „Josepha Konrada Korzeniowskiego”. Kpt. ż. w. Edward Gubała należał do osób, które wzbogacały zasoby ,,Sali Tradycji” Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni, a swoimi radami i sugestiami przyczynił się do rozwoju tej placówki. Zmarł 24 stycznia 1980 r. i został pochowany na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni.

Augustyn Markowc – urodzony 9 czerwca 1861 r. w Rewie kaszubski armator. Od 1900 r. był właścicielem szkuty Henrietta – jednego z dziesięciu żaglowców stanowiących pierwsze statki handlowe w odrodzonej Polsce. To właśnie w Rewie, po symbolicznych zaślubinach Polski z morzem w 1920 r. podniesiono na nich polską banderę. Rodzina państwa Markowc, związana była od pokoleń z żeglarskim rzemiosłem. Współtworzyła oryginalną, lokalną kulturę rybacką regionu. Jednym z jej najważniejszych osiągnięć były szkuty – duże statki towarowe o niedużym zanurzeniu. Szkuta Henrietta uchodziła za największy i najstarszy żaglowiec rewski. Wyjątkowe znaczenie, wyróżniające Augustyna Markowc spośród innych rewskich szyprów ma fakt, iż osobiście przeprowadził remont swojej szkuty w 1907 r. Posiadał bardzo cenne na owe czasy umiejętości szkutnika. Gruntowny remont i przebudowa żaglowca dokonana własnoręcznie stanowiła wydarzenie bez precedensu w historii nie tylko szkut rewskich, ale i w szerszym środowisku lokalnym Pomorza. Pomimo sprzedaży szkuty w późniejszym czasie, państwo Markowc pozostali wierni pracy na morzu, zajęli się rybołówstwem. Należeli do najbardziej szanowanych mieszkańców Rewy. Augustyn Markowc zmarł 17 lutego 1940 r. w Rewie.

 

UdostępnijShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter